Peptiden

Wat zijn peptiden?

Een peptide is een geordende reeks aminozuren, kleiner dan een eiwit. Je lichaam maakt er zelf veel, zoals de hormonen insuline en GLP-1. Sommige peptiden zijn geregistreerde geneesmiddelen, andere worden zonder goedkeuring online verkocht. Het verschil: bij een geregistreerd middel is onderzocht wat erin zit, of het werkt en hoe veilig het is.

Insuline (51 aminozuren) kwam in 1923 als eerste peptidegeneesmiddel op de markt. Volgens een overzichtsstudie uit 2022 zijn wereldwijd meer dan 80 peptidegeneesmiddelen goedgekeurd en zitten er ruim 170 in klinisch onderzoek.

Peptiden die als voedingssupplement worden verkocht, zoals collageenpeptiden, vallen onder de Warenwet (toezicht: NVWA). Zie collageen voor huid en gewrichten, de categorie Supplementen of waar veel eiwitten in zitten.

Geregistreerde peptidegeneesmiddelen en onderzoekspeptiden

Bij geregistreerde peptiden zijn studies, kwaliteit en bijwerkingen beoordeeld, zoals bij de GLP-1-medicijnen: liraglutide (Saxenda), semaglutide (Wegovy) en tirzepatide (Mounjaro) zijn volgens het CBG geregistreerd voor gewichtsbeheersing, alleen op recept.

Onderzoekspeptiden (research peptides) zijn geen goedgekeurde geneesmiddelen en hebben geen handelsvergunning:

Peptide	Status	Wat is onderzocht, en bij wie
Retatrutide ('reta')	experimenteel, geen handelsvergunning	fase 3-studie (NEJM, 2026), 2.339 volwassenen met obesitas: na 80 weken gemiddeld 25,0 procent lichter (hoogste dosis), placebo 3,9 procent
BPC-157	nergens goedgekeurd	systematische review (2025): 35 van 36 studies bij dieren of in het lab, 1 bij 12 patiënten met knieklachten
TB-500	geen handelsvergunning in de EU	de FDA vond geen gegevens over gebruik bij mensen

Lees die cijfers nuchter: de retatrutidestudie is betaald door de fabrikant, liep onder gecontroleerde omstandigheden en maag-darmklachten waren de vaakste bijwerking. Een effect bij dieren is geen bewijs voor mensen.

Status in Nederland en de EU

Een stof die wordt gepresenteerd als middel tegen ziekte of om lichaamsfuncties te veranderen, is volgens de Geneesmiddelenwet een geneesmiddel. Zonder handelsvergunning van de EU of het CBG is verkopen, afleveren of invoeren verboden (artikel 40), net als reclame (artikel 84). De IGJ is duidelijk: aanbieden zonder handelsvergunning is illegaal, ook met termen als 'voor onderzoeksdoeleinden'.

In de geneesmiddelendatabase van het EMA (stand 3 oktober 2026) ontbreken retatrutide, BPC-157, TB-500 en ipamoreline; semaglutide en tirzepatide staan er wel in. Ook op de CBG-lijst van afslankmedicijnen staat geen retatrutide.

Voor sporters geldt de dopinglijst 2026. BPC-157 staat met naam in S0 (niet erkende stoffen), TB-500, ipamoreline en CJC-1295 in S2; ze zijn altijd verboden, ook buiten wedstrijden. Retatrutide wordt niet genoemd, maar S0 omvat elk middel in klinische ontwikkeling dat nergens is goedgekeurd en niet elders op de lijst staat. Dit onderwerp controleren we minstens elke 90 dagen (onze werkwijze).

Risico's van 'research chemicals'

Niet goedgekeurd betekent: niemand heeft beoordeeld of erin zit wat op het etiket staat, hoe zuiver het is en wat het op lange termijn doet. Volgens de IGJ kan een online gekocht middel te veel, te weinig of geen werkzame stof bevatten, en kan vervuiling organen beschadigen.

Bijwerkingencentrum Lareb kreeg in het najaar van 2025 een melding van schade aan hersenen, nieren en ogen door zeer hoge bloeddruk, met IC-opname, mogelijk door een retatrutide-injectie. In het Australische Victoria kregen sinds januari 2026 zes mensen acute leverschade na middelen met het etiket retatrutide, mogelijk door vervuiling.

Voor BPC-157 meldt de FDA weinig of geen veiligheidsgegevens en mogelijk risico op afweerreacties en onzuiverheden; bij CJC-1295 zag ze ernstige bijwerkingen. Zelf injecteren geeft bovendien kans op infecties en weefselschade.

Heb je klachten na zo'n middel, ga dan naar je huisarts en meld het bij Lareb. Medische hulp bij afvallen loopt via de arts: lees over afvallen met injecties, de GLI via de huisarts en de bijwerkingen van Ozempic, Wegovy en Mounjaro. Een eerste stap: bereken je caloriebehoefte en weet waar je staat.

Veelgestelde vragen

Wat zijn peptiden?

Peptiden zijn stoffen uit aan elkaar geschakelde aminozuren, kleiner dan eiwitten. Je lichaam maakt ze zelf, zoals insuline en GLP-1. Wereldwijd zijn meer dan 80 peptiden als geneesmiddel goedgekeurd; andere worden zonder goedkeuring verkocht als research peptide. Hoeveel eiwit jij nodig hebt, reken je uit met de eiwitcalculator.

Wat is BPC-157?

BPC-157 is een peptide dat oorspronkelijk uit de maag komt en dat sporters steeds vaker gebruiken bij blessures. Het is nergens als geneesmiddel goedgekeurd en staat op de dopinglijst. Van 36 studies waren er 35 bij dieren of in het lab; veiligheidsgegevens bij mensen ontbreken. Lees wat we echt weten over BPC-157.

Wat is reta?

'Reta' is de verkorte naam voor retatrutide, een experimenteel middel van Eli Lilly dat de receptoren voor GIP, GLP-1 en glucagon activeert. In gecontroleerde studies verloren mensen met obesitas veel gewicht. Online verkochte reta is ongecontroleerd en wordt in verband gebracht met acute leverschade. Lees waarom retatrutide geen goedgekeurd medicijn is.

Is retatrutide goedgekeurd?

Nee. Op 3 oktober 2026 stond retatrutide niet in de geneesmiddelendatabase van het EMA en niet op de CBG-lijst van afslankmedicijnen. Een grote fase 3-studie bij obesitas verscheen pas eind september 2026. Zonder handelsvergunning is verkoop in Nederland verboden. Geregistreerde middelen bespreek je met je arts; zie de categorie Medicijnen.

Werken peptiden om af te vallen?

Sommige wel, als geregistreerd geneesmiddel op recept. Semaglutide, tirzepatide en liraglutide zijn peptidemedicijnen die volgens het EMA bedoeld zijn naast minder calorieën en meer bewegen, bij obesitas of overgewicht met een gewichtsgerelateerde aandoening. Retatrutide is niet goedgekeurd. Begin bij de basis: bereken je calorietekort en lees welke beloftes over snel afvallen niet kloppen.

Bronnen

1. Wang L, Wang N, Zhang W, e.a. Therapeutic peptides: current applications and future directions. Signal Transduction and Targeted Therapy, 2022.
2. College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Afslankmedicijnen. CBG, 2026.
3. Nederlandse overheid. Geneesmiddelenwet (geldend vanaf 9 september 2025), artikelen 1, 40 en 84. wetten.overheid.nl, 2025.
4. Radar (AVROTROS). Reactie peptiden - IGJ, NVWA, Lareb & Stichting Reclame Code. AVROTROS, 2026.
5. Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Online medicijnen. IGJ, 2026.
6. European Medicines Agency (EMA). Download medicine data (geneesmiddelentabel, stand 3 oktober 2026). EMA, 2026.
7. Dopingautoriteit. Vertaling WADA dopinglijst 2026 (dopinglijst geldig vanaf 1 januari 2026). Dopingautoriteit, 2025.
8. Vasireddi N, Hahamyan H, Salata MJ, e.a. Emerging Use of BPC-157 in Orthopaedic Sports Medicine: A Systematic Review. HSS Journal, 2025.
9. Jastreboff AM, Kaplan LM, Davies MJ, e.a. Retatrutide, a Triple Hormone Receptor Agonist, for Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine, 2026.
10. Department of Health, Victoria (Australië). Toxicity linked to unapproved peptide product labelled Retatrutide. Health alert, 2026.
11. U.S. Food and Drug Administration (FDA). Certain Bulk Drug Substances for Use in Compounding that May Present Significant Safety Risks. FDA, 2026.