Naar de inhoud

Calorietekort berekenen: je dagdoel om af te vallen

Kies hoe groot je tekort mag zijn. Je ziet je dagdoel in calorieën en hoe snel je in de eerste weken ongeveer afvalt.

Geslacht

Zo werkt de berekening

Een calorietekort betekent dat je minder binnenkrijgt dan je verbruikt. Je lichaam vult het verschil aan uit je reserves. De calculator rekent in vier stappen:

  1. Je ruststofwisseling (BMR) met de formule van Mifflin-St Jeor.
  2. Je totale verbruik per dag: BMR keer je activiteitsfactor, van 1,2 (zittend) tot 1,9 (extreem actief).
  3. Je dagdoel: totaal verbruik min het tekort dat je kiest, 300, 500 of 750 kcal.
  4. Een veiligheidsgrens: komt je dagdoel onder je BMR uit, dan zetten we het op je BMR en zeggen we dat erbij.

Het starttempo rekenen we uit als tekort × 7 dagen / 7700 kcal. Die 7700 kcal per kilo is de klassieke vuistregel voor de energie in een kilo lichaamsvet.

Rekenvoorbeeld

Een man van 30 jaar, 80 kilo en 180 centimeter die 3 tot 5 keer per week sport: BMR 1780 kcal, totaal verbruik 1780 × 1,55 = 2759 kcal per dag.

Tekort per dagDagdoelTekort per weekStarttempo
300 kcal2459 kcal2100 kcalongeveer 0,3 kg per week
500 kcal2259 kcal3500 kcalongeveer 0,5 kg per week
750 kcal2009 kcal5250 kcalongeveer 0,7 kg per week

Bij 500 kcal komt de som precies uit op 3500 / 7700 = 0,45 kilo; de calculator rondt af op één decimaal en toont 0,5.

Waarom de calculator nooit onder je BMR gaat

Neem een vrouw van 25 jaar, 60 kilo en 165 centimeter met een zittend leven. Haar BMR is 1345 kcal, haar totale verbruik 1345 × 1,2 = 1614 kcal. Met 500 kcal tekort zou haar dagdoel 1114 kcal worden, ruim onder haar ruststofwisseling. De calculator houdt dan 1345 kcal aan en meldt dat erbij. Haar werkelijke tekort is dan 269 kcal per dag.

Dat is een bewuste keuze. Structureel onder je ruststofwisseling eten hoort bij een traject met een arts of diëtist, niet bij een rekenhulp op internet. Wil je meer ruimte, beweeg dan meer. Met een licht actief leven (factor 1,375) verbruikt dezelfde vrouw 1849 kcal, en dan past een tekort van 500 kcal wel: dagdoel 1349 kcal.

Waarom je na een paar weken langzamer afvalt

Het tempo in de calculator is een starttempo, en dat is geen formaliteit. De regel van 7700 kcal per kilo gaat ervan uit dat je verbruik gelijk blijft. Dat doet het niet: als je lichter wordt, verbruik je minder. Een wiskundig model van Kevin Hall en collega's in The Lancet liet zien dat je gewicht maar langzaam reageert op een blijvend lagere inname: het duurt ongeveer een jaar voordat de helft van het uiteindelijke effect zichtbaar is. Onderzoekers die de Amerikaanse versie van deze vuistregel (3500 kcal per pound, ongeveer 454 gram) naast zeven gecontroleerde afvalstudies legden, zagen dat de regel het werkelijke gewichtsverlies fors overschat.

Praktisch betekent dit: reken na elke paar kilo opnieuw, en verwacht niet dat de lijn op de weegschaal recht blijft lopen. Je gewicht schommelt bovendien van dag tot dag door vocht, dus kijk naar het gemiddelde per week.

Hoe groot moet je tekort zijn?

Het Voedingscentrum raadt aan om ongeveer een halve kilo per week af te vallen. Dat past bij een tekort van rond de 500 kcal per dag. Een tekort van 300 kcal gaat langzamer, maar is voor veel mensen makkelijker vol te houden. Kies je voor 750 kcal, zorg dan dat je dagdoel ruim boven je BMR blijft.

Wat je eet om dat tekort te halen, maakt voor je gewicht minder uit dan vaak wordt beweerd. In een grote studie met 811 volwassenen met overgewicht vielen vier caloriearme diëten met heel verschillende verhoudingen tussen vet, eiwit en koolhydraten na twee jaar vrijwel even goed uit. Kies dus een manier van eten die je volhoudt, en houd rekening met je eiwitbehoefte.

Eerst overleggen

Gebruik deze calculator niet op eigen houtje als een van deze situaties voor jou geldt:

In alle andere gevallen is de uitkomst een goed startpunt. Je caloriebehoefte en je BMR kun je ook los berekenen.

Zet deze rekentool op je eigen website

Je mag deze rekentool gratis op je website of blog plaatsen. Kopieer de code en plak hem als HTML in je pagina; de berekening blijft actueel.

Veelgestelde vragen

Hoeveel calorieën moet ik minder eten om af te vallen?

Een tekort van ongeveer 500 kcal per dag is een gangbaar startpunt en past bij het advies van het Voedingscentrum om rond een halve kilo per week af te vallen. Met 300 kcal gaat het langzamer, met 750 sneller. Belangrijker dan het precieze getal: je dagdoel mag niet onder je ruststofwisseling zakken, en je moet het een tijd kunnen volhouden.

Waarom val ik minder snel af dan de calculator voorspelt?

Omdat de calculator alleen het starttempo laat zien. Als je lichter wordt, verbruik je minder, waardoor hetzelfde dagdoel steeds minder tekort oplevert. Onderzoek naar de Amerikaanse vuistregel van 3500 kcal per pound (ongeveer 454 gram) liet zien dat die het werkelijke gewichtsverlies fors overschat. Ook kan je verbruik afwijken van de schatting. Reken na elke paar kilo opnieuw en kijk naar het gemiddelde over enkele weken.

Is 1200 kcal per dag genoeg om af te vallen?

Voor veel volwassenen ligt 1200 kcal onder de ruststofwisseling. Een vrouw van 25 jaar, 60 kilo en 165 centimeter verbruikt volgens Mifflin-St Jeor al 1345 kcal in rust. Zo'n laag dagdoel is daarom niet iets om op eigen houtje te doen. Wil je toch strenger minderen, overleg dan eerst met je huisarts of een diëtist wat voor jou verantwoord is.

Moet ik mijn tekort aanpassen als ik afval?

Ja. Met elke kilo minder daalt je verbruik: in de formule van Mifflin-St Jeor scheelt elke kilo 10 kcal in rust, en met je activiteitsfactor erbij nog iets meer. Reken daarom opnieuw na elke paar kilo. Anders krimpt je tekort ongemerkt en lijkt het alsof het afvallen stopt, terwijl je eigenlijk gewoon op je nieuwe onderhoudsniveau zit.

Kan ik mijn tekort ook met sporten halen?

Deels. In een gerandomiseerde studie met 439 vrouwen na de overgang verloren vrouwen met alleen een dieet in een jaar gemiddeld 8,5 procent van hun gewicht, met alleen sporten 2,4 procent en met beide samen 10,8 procent. Voor het gewicht doet eten dus het meeste werk. Bewegen vergroot wel je ruimte, zodat je dagdoel minder snel tegen je BMR aanloopt.

Bronnen

  1. Hall KD, et al. Quantification of the effect of energy imbalance on bodyweight. Lancet. 2011;378(9793):826-37.
  2. Thomas DM, et al. Can a weight loss of one pound a week be achieved with a 3500-kcal deficit? Commentary on a commonly accepted rule. Int J Obes (Lond). 2013;37(12):1611-3.
  3. Voedingscentrum. Streefgewicht kiezen.
  4. Sacks FM, et al. Comparison of weight-loss diets with different compositions of fat, protein, and carbohydrates. N Engl J Med. 2009;360(9):859-73.
  5. Foster-Schubert KE, et al. Effect of diet and exercise, alone or combined, on weight and body composition in overweight-to-obese postmenopausal women. Obesity (Silver Spring). 2012;20(8):1628-38.
  6. Voedingscentrum. Kun je afvallen na je 70ste?

Artikelen bij deze rekentool

Alle rekentools