Hoeveel eiwit per dag heb je nodig?
Kies wat bij je past: basis, actief, krachttraining of 65-plus. Je ziet je eiwitbehoefte in grammen per dag en per maaltijd.
Zo rekenen we je eiwitbehoefte uit
Simpel: je lichaamsgewicht keer een hoeveelheid eiwit per kilo, afhankelijk van wat je doet. Daarna delen we je dagtotaal door vier, omdat vier eetmomenten met eiwit een praktische verdeling zijn.
| Situatie | Gram eiwit per kg per dag | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Basis | 0,8 | 60 kg: 0,8 × 60 = 48 gram |
| Actief | 1,2-1,6 | 70 kg: 84 tot 112 gram |
| Krachttraining | 1,6-2,2 | 80 kg: 128 tot 176 gram |
| 65-plus | 1,0-1,2 | 70 kg: 70 tot 84 gram |
Per maaltijd komt de krachtsporter van 80 kilo zo uit op 32 tot 44 gram (128 / 4 en 176 / 4), de 65-plusser van 70 kilo op 17,5 tot 21 gram.
Waar de getallen vandaan komen
Basis: 0,8 gram per kilo
De Europese voedselautoriteit EFSA stelde de aanbevolen hoeveelheid voor volwassenen in 2012 vast op 0,83 gram per kilo per dag, voor alle leeftijden. De gemiddelde behoefte ligt lager, op 0,66 gram; de aanbeveling ligt hoger zodat vrijwel iedereen genoeg heeft. Het Voedingscentrum gebruikt dezelfde 0,83 gram. Wij ronden af op 0,8: voor iemand van 70 kilo scheelt dat 2 gram per dag.
Actief: 1,2 tot 1,6 gram per kilo
Dit is een tussenstap voor mensen die veel bewegen of regelmatig sporten zonder serieus op spiergroei te trainen. Het is een praktische indeling, geen officiële norm. Ter vergelijking: de International Society of Sports Nutrition (ISSN) noemt 1,4 tot 2,0 gram per kilo voldoende voor de meeste sporters, en het Voedingscentrum 1,5 tot maximaal 2 gram voor fanatieke kracht- en duursporters.
Krachttraining: 1,6 tot 2,2 gram per kilo
Een meta-analyse van 49 gecontroleerde studies met 1863 deelnemers liet zien dat extra eiwit bij krachttraining de winst in spiermassa en kracht vergroot, maar dat er boven ongeveer 1,6 gram per kilo per dag geen extra vetvrije massa meer bijkwam. Een overzichtsartikel over eiwit per maaltijd kwam uit op 0,4 gram per kilo per maaltijd, over minstens vier maaltijden, om aan minstens 1,6 gram per dag te komen. Met de hoogste hoeveelheid uit de literatuur, 2,2 gram per kilo, wordt dat maximaal 0,55 gram per kilo per maaltijd. Onze bandbreedte loopt dus van het punt waar het effect afvlakt tot die bovengrens.
65-plus: 1,0 tot 1,2 gram per kilo
Een internationale werkgroep die door de Europese vereniging voor geriatrie werd ingesteld (PROT-AGE), adviseert 65-plussers minstens 1,0 tot 1,2 gram per kilo per dag, omdat oudere spieren minder sterk reageren op eiwit. Wie actief is of traint, heeft volgens die groep 1,2 gram of meer nodig, en bij een acute of chronische ziekte vaak 1,2 tot 1,5 gram. Let op: het Voedingscentrum houdt voor ouderen dezelfde 0,83 gram aan als voor jongere volwassenen, en noemt kwetsbare ouderen als groep die iets meer nodig heeft. De adviezen verschillen dus; voor 65-plus volgt de calculator PROT-AGE.
Voor wie deze getallen niet gelden
- Nierziekte. PROT-AGE maakt een uitzondering voor ouderen met een ernstige nierziekte (eGFR onder 30) die niet dialyseren: zij moeten hun eiwit mogelijk juist beperken. Heb je een nierziekte, laat je hoeveelheid dan bepalen door je arts of diëtist.
- Zwanger of borstvoeding. EFSA rekent bovenop de gewone aanbeveling 1, 9 en 28 gram per dag extra in het eerste, tweede en derde trimester, en 19 gram in de eerste zes maanden borstvoeding (daarna 13 gram).
- Kinderen en tieners. Zij hebben per kilo meer eiwit nodig omdat ze nog groeien. Deze calculator is voor volwassenen.
- Veel overgewicht. De calculator rekent met je totale gewicht. Bij veel lichaamsvet kan de uitkomst hoger zijn dan nodig. Een diëtist kan dan beter inschatten wat bij je past.
Zo haal je het in de praktijk
Volgens het Voedingscentrum krijgen de meeste Nederlanders al genoeg eiwit binnen, ook vegetariërs en sporters. Let vooral op de verdeling over de dag. Een ontbijt van brood met jam levert weinig eiwit op; met kwark, yoghurt, een ei of kaas erbij ziet dat er anders uit. Zet bij elk eetmoment een eiwitbron op tafel: zuivel, eieren, vis, vlees, peulvruchten, tofu of noten.
Eiwitshakes zijn niet nodig, maar ook niet verkeerd. Het ISSN noemt ze een praktische manier om genoeg en goed eiwit binnen te krijgen, terwijl het Voedingscentrum benadrukt dat sporters geen speciale eiwitproducten nodig hebben. Gewone voeding volstaat voor de meeste mensen.
Een maximum heeft EFSA niet vastgesteld, omdat de gegevens daarvoor tekortschieten. Innames tot twee keer de aanbevolen hoeveelheid komen bij actieve, gezonde volwassenen in Europa geregeld voor en gelden als veilig.
Wil je afvallen en je spieren houden, dan is eiwit extra interessant. Bereken eerst je caloriebehoefte en kies daarna een calorietekort dat bij je past.
Zet deze rekentool op je eigen website
Je mag deze rekentool gratis op je website of blog plaatsen. Kopieer de code en plak hem als HTML in je pagina; de berekening blijft actueel.
Veelgestelde vragen
Hoeveel eiwit per dag heb ik nodig om spieren op te bouwen?
Train je serieus op kracht, dan is 1,6 gram per kilo lichaamsgewicht per dag een goed uitgangspunt: in een meta-analyse van 49 studies kwam er boven die hoeveelheid geen extra vetvrije massa meer bij. Wij tonen 1,6 tot 2,2 gram per kilo. Voor iemand van 80 kilo is dat 128 tot 176 gram per dag, of 32 tot 44 gram per maaltijd bij vier maaltijden.
Kan te veel eiwit kwaad?
Voor gezonde volwassenen heeft EFSA geen bovengrens vastgesteld, omdat de gegevens daarvoor tekortschieten. Innames tot twee keer de aanbevolen hoeveelheid komen in Europa geregeld voor bij actieve, gezonde mensen en gelden als veilig. Heb je een nierziekte, dan ligt dat anders: bespreek dan met je arts of diëtist hoeveel eiwit bij jou past.
Heb ik eiwitshakes nodig?
Meestal niet. Volgens het Voedingscentrum krijgen de meeste Nederlanders genoeg eiwit binnen, ook sporters, en hebben kracht- en duursporters geen speciale eiwitproducten nodig. Het ISSN noemt supplementen wel een praktische manier om genoeg en goed eiwit binnen te krijgen. Een shake is dus handig als je het met gewone maaltijden niet haalt, maar niet noodzakelijk.
Hoeveel eiwit moet ik per maaltijd eten?
Schoenfeld en Aragon kwamen in hun overzicht uit op ongeveer 0,4 gram per kilo lichaamsgewicht per maaltijd, verdeeld over minstens vier maaltijden. Het ISSN noemt 0,25 gram per kilo of 20 tot 40 gram per portie. De calculator deelt je dagtotaal door vier. Wie 70 kilo weegt en 84 tot 112 gram per dag nodig heeft, komt zo uit op 21 tot 28 gram per maaltijd.
Hebben ouderen meer eiwit nodig?
Daarover verschillen de adviezen. De PROT-AGE-werkgroep adviseert 65-plussers minstens 1,0 tot 1,2 gram per kilo per dag, en meer bij veel beweging of ziekte. Het Voedingscentrum houdt voor ouderen 0,83 gram aan, net als voor jongere volwassenen, maar zegt dat kwetsbare ouderen iets meer nodig hebben. Onze calculator volgt voor 65-plus de bandbreedte van PROT-AGE.
Heb ik meer eiwit nodig als ik afval?
Als je je spiermassa wilt behouden, is het verstandig om niet te bezuinigen op eiwit. Het ISSN schrijft dat getrainde krachtsporters tijdens een calorietekort mogelijk 2,3 tot 3,1 gram per kilo nodig hebben om zoveel mogelijk vetvrije massa te behouden. Dat is een advies voor een specifieke groep; voor de meeste mensen die afvallen en krachttrainen is 1,6 tot 2,2 gram per kilo een realistischer uitgangspunt.
Bronnen
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for protein. EFSA Journal. 2012;10(2):2557.
- Morton RW, et al. A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength in healthy adults. Br J Sports Med. 2018;52(6):376-384.
- Schoenfeld BJ, Aragon AA. How much protein can the body use in a single meal for muscle-building? Implications for daily protein distribution. J Int Soc Sports Nutr. 2018;15:10.
- Jäger R, et al. International Society of Sports Nutrition Position Stand: protein and exercise. J Int Soc Sports Nutr. 2017;14:20.
- Bauer J, et al. Evidence-based recommendations for optimal dietary protein intake in older people: a position paper from the PROT-AGE Study Group. J Am Med Dir Assoc. 2013;14(8):542-59.
- Voedingscentrum. Eiwitten.
Alle rekentools
-
BMI berekenen: wat zegt jouw uitkomst?
Vul je gewicht en lengte in. Je ziet meteen je BMI, de klasse volgens de WHO…
-
Caloriebehoefte berekenen: hoeveel energie verbruik je?
Vul je gegevens in en kies hoe actief je bent. Je krijgt je ruststofwisseling, je totale…
-
BMR berekenen: wat verbrand je in rust?
Je BMR is wat je lichaam in volledige rust per dag verbruikt. We rekenen hem uit…
-
Calorietekort berekenen: je dagdoel om af te vallen
Kies hoe groot je tekort mag zijn. Je ziet je dagdoel in calorieën en hoe snel…
-
Gezond gewicht berekenen bij jouw lengte
Vul je lengte en geslacht in. Je ziet het gewicht dat bij een gezonde BMI hoort…
-
Vetpercentage berekenen met een meetlint
Meet je nek, je taille en als vrouw ook je heupen, vul je lengte in en…