Medicijnen

Werkzame stof en merknaam: semaglutide, tirzepatide en liraglutide

Eén werkzame stof kan in meerdere merken zitten, elk met een eigen doel:

Merknaam	Werkzame stof	Goedgekeurd voor (EMA)	Gemiddeld gewichtsverlies
Ozempic	semaglutide	diabetes type 2	geen afvalmiddel
Wegovy	semaglutide	overgewicht en obesitas; obesitas ook vanaf 12 jaar	1.961 volwassenen, 68 weken: 15 procent, placebo 2 procent
Mounjaro	tirzepatide	diabetes type 2, overgewicht en obesitas	ruim 2.500 volwassenen, 72 weken: minstens 15 procent, placebo 3 procent
Saxenda	liraglutide	overgewicht en obesitas; obesitas ook vanaf 6 jaar	ruim 5.800 volwassenen, tot 56 weken: 7,5 procent, placebo 2,3 procent

Wegovy bestaat ook als tablet. Andere in Nederland geregistreerde afslankmedicijnen zijn orlistat en naltrexon/bupropion (CBG).

Hoe werken GLP-1-medicijnen?

GLP-1 is een hormoon dat je darmen aanmaken nadat je hebt gegeten. GLP-1-medicijnen lijken erop. In je hersenen zorgen ze dat je sneller vol zit en minder honger hebt, waardoor je minder eet. In je alvleesklier verhogen ze na het eten de afgifte van insuline (CBG, EMA).

Tirzepatide, de stof in Mounjaro, bootst daarnaast het darmhormoon GIP na (EMA). Het gewicht daalt doordat je minder energie binnenkrijgt, net als bij elk calorietekort (Farmacotherapeutisch Kompas). Bij Mounjaro ging vooral vetmassa verloren (EMA).

Voor wie zijn deze medicijnen bedoeld?

Volgens het EMA zijn Wegovy, Mounjaro en Saxenda bedoeld voor volwassenen met een BMI van 30 of hoger, of vanaf 27 met een gewichtsgerelateerde aandoening zoals diabetes, hoge bloeddruk of slaapapneu, naast een caloriearm eetpatroon en meer bewegen. Daarbuiten is niet altijd bekend hoe werking en risico's tegen elkaar opwegen (CBG).

Bij de huisarts ligt de drempel hoger. Volgens Thuisarts (NHG) komt een medicijn pas in beeld bij een BMI vanaf 40, of vanaf 35 met een ziekte zoals artrose of hartproblemen, na minstens een jaar in een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) die onvoldoende hielp. Niet bij zwangerschap of boven de 75 jaar. Na ongeveer drie maanden kijkt de arts of het middel werkt.

Lees ook waarom afvallen soms niet lukt, onze gids over afvallen of bereken je gezonde gewicht.

Vergoeding in het kort

Stand juli 2026, volgens het Zorginstituut:

• Ozempic: alleen vergoed voor bepaalde mensen met diabetes type 2.
• Saxenda: onder strikte voorwaarden, onder andere een BMI vanaf 40, of vanaf 35 met hart- en vaatziekte, slaapapneu of artrose, geen diabetes type 2 en een GLI die na een jaar niet succesvol was. Wie na drie maanden op de onderhoudsdosering geen 5 procent is afgevallen, stopt.
• Wegovy en Mounjaro: bij overgewicht en obesitas niet vergoed. Over Wegovy adviseerde het Zorginstituut eerder negatief, vanwege onduidelijkheid over de gezondheidseffecten. Beide middelen worden nu opnieuw beoordeeld.
• GLI: een programma van twee jaar, onder voorwaarden vergoed uit het basispakket.

Bijwerkingen en risico's

Meer dan 1 op de 10 gebruikers krijgt maag- en darmklachten, zoals misselijkheid, braken, diarree of verstopping (EMA). Ze komen vooral als de dosis wordt verhoogd en verdwijnen meestal binnen dagen tot weken, maar kunnen leiden tot ernstige uitdroging (CBG, Thuisarts).

Minder vaak (Kompas, EMA):

• galstenen (1 tot 10 procent bij semaglutide);
• alvleesklierontsteking (0,1 tot 1 procent);
• NAION, een oogaandoening, bij hooguit 1 op de 10.000: zie je plotseling slechter, bel dan direct je arts;
• verslikken tijdens een narcose, dus meld je gebruik vóór een ingreep;
• een te lage bloedsuiker, vooral samen met insuline of een sulfonylureumderivaat.

Een oorzakelijk verband met suïcidale gedachten vond het EMA in 2024 niet. Tijdens de zwangerschap wordt gebruik afgeraden (Kompas), dus bespreek een kinderwens met je arts. Meer in bijwerkingen van Ozempic, Wegovy en Mounjaro.

Stop je, dan komt het gewicht vaak terug: in een Wegovy-studie met 902 mensen kwam wie op placebo overstapte in 48 weken 7 procent aan (EMA). Gezond eten en bewegen blijven de basis (Thuisarts), bijvoorbeeld met krachttraining.

Metformine: een diabetesmiddel, geen afvalmiddel

Metformine is volgens het Farmacotherapeutisch Kompas geregistreerd voor diabetes type 2, waar het meestal de eerste keus is, en niet voor afvallen. Het remt onder meer de aanmaak van glucose in de lever.

In het Diabetes Prevention Program (2.155 volwassenen met een verhoogde bloedsuiker, nog zonder diabetes) verloren deelnemers met metformine maar 2,1 procent van hun gewicht, met placebo vrijwel niets; dat verschil hield minstens tien jaar stand. Bekende bijwerkingen zijn maag-darmklachten en een tekort aan vitamine B12. Meer in metformine en afvallen.

Wat wij niet publiceren: doseringen, prijzen en verkoop

Je vindt hier geen doseringen, schema's, prijzen of verkoopadressen: welk middel en welke dosis bij je passen, bepaalt een arts (CBG). Receptmedicijnen online zonder recept verkopen mag volgens de wet niet, en je weet dan niet wat erin zit (CBG).

'Research peptides' zijn geen goedgekeurde medicijnen, zie peptiden. Wantrouw ook beloftes over snel afvallen. Hoe we bronnen kiezen, lees je in onze werkwijze.

Bereken je BMI, dan weet je waar je staat, en bespreek de uitkomst met je huisarts.

Veelgestelde vragen

Wat is semaglutide?

Semaglutide is een werkzame stof die werkt zoals het darmhormoon GLP-1. De stof werd ontwikkeld tegen diabetes type 2 en zit in Ozempic (injectie) en Rybelsus (tablet). Voor gewichtsbeheersing is met dezelfde stof een apart middel geregistreerd: Wegovy (CBG). Alle drie zijn alleen op recept verkrijgbaar.

Wat is Ozempic?

Ozempic is een injectie met semaglutide voor volwassenen met diabetes type 2 bij wie eten en bewegen de bloedsuiker niet genoeg verlagen (EMA). Een afslankmiddel is het niet. Doordat het veel voor afvallen werd gebruikt, ontstonden tekorten; vergoeding geldt alleen voor bepaalde mensen met diabetes. Meer over Ozempic en afvallen.

Hoe werkt Ozempic?

Ozempic doet hetzelfde als het hormoon GLP-1: na een maaltijd geeft je alvleesklier meer insuline af, je maag leegt zich iets trager en je voelt je eerder vol. In vijf studies met ruim 4.000 mensen met diabetes daalde het HbA1c, een maat voor de bloedsuiker, met 1,2 tot 1,8 procentpunt (EMA).

Is Ozempic gevaarlijk?

Bij diabetes type 2 wegen de voordelen volgens het EMA op tegen de risico's, onder medisch toezicht. Maag-darmklachten komen vaak voor, galstenen en alvleesklierontsteking minder vaak, de oogaandoening NAION zeer zelden. Zonder recept of buiten de indicatie is de balans tussen werking en risico's niet altijd bekend (CBG).

Wat is GLP-1?

GLP-1 (glucagon-like peptide-1) is een hormoon dat je darmen na het eten aanmaken. Het laat je alvleesklier insuline afgeven en werkt in je hersenen op eetlust en honger, zodat je je eerder vol voelt (CBG, EMA). Meer in GLP-1 en hoe GLP-1-medicijnen werken.

Hoe werkt afvallen met injecties?

Meestal gaat het om GLP-1-middelen als Wegovy, Mounjaro of Saxenda, die onder de huid worden gespoten. Ze remmen je honger, zodat je minder eet, als aanvulling op gezonder eten en meer bewegen, met een arts die meekijkt. Stop je, dan kun je weer aankomen (Thuisarts). Voor wie het is en wat wordt vergoed: afvallen met injecties.

Bronnen

1. European Medicines Agency. Ozempic (EPAR, medicine overview). EMA, 2026.
2. European Medicines Agency. Wegovy (EPAR, medicine overview). EMA, 2026.
3. European Medicines Agency. Mounjaro (EPAR, medicine overview). EMA, 2026.
4. European Medicines Agency. Saxenda (EPAR, medicine overview). EMA, 2025.
5. European Medicines Agency. PRAC concludes eye condition NAION is a very rare side effect of semaglutide medicines Ozempic, Rybelsus and Wegovy. EMA, 2025.
6. European Medicines Agency. Meeting highlights from the Pharmacovigilance Risk Assessment Committee (PRAC) 8-11 April 2024. EMA, 2024.
7. College ter Beoordeling van Geneesmiddelen. Afslankmedicijnen. CBG, 2026.
8. Zorginstituut Nederland. Obesitaszorg en zorg bij overgewicht. Zorginstituut Nederland, 2026.
9. Zorginstituut Nederland. Semaglutide. Farmacotherapeutisch Kompas, 2026.
10. Thuisarts (NHG). Ik ben veel te zwaar en krijg daarvoor misschien medicijnen van de huisarts. Thuisarts.nl, 2025.
11. Zorginstituut Nederland. Metformine. Farmacotherapeutisch Kompas, 2026.
12. Diabetes Prevention Program Research Group (Bray GA e.a.). Long-term safety, tolerability, and weight loss associated with metformin in the Diabetes Prevention Program Outcomes Study. Diabetes Care, 2012.